Тажриба ва кексалар фикри туфайли муктасаб ақлнинг ўсиши
Ўқиш режими + -

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Муктасаб ақлга келсак, у туғма ақлнинг маҳсули, билишнинг юқори даражаси, тўғри тадбир ва фикрнинг нишонга тегишидир. Муктасаб ақлнинг қамрови кенг, чунки муктасаб ақл амалда ишлатилган сари ўсиб боради. Аксинча, уни беэътибор ташлаб қўйилса, камаяди. Муктасаб ақлнинг ўсиб бориши икки йўл орқали амалга ошади.
Биринчиси, ундан кўп фойдаланиш орқали бўлиб, агар унга ҳавойи нафс монелиги ва шаҳвоний тўсиқ пайдо бўлмаса. Бунга мисол шуки, кекса кишилардагидек муктасаб ақл тажриба, соғлом фикр ва малака йўли билан ҳосил бўлишига ўхшайди. Шунинг учун араблар кексаларнинг фикрини мақтайдилар.Ҳатто айримлари: «Кексалар виқор дарахтлари ва билим-тажриба манбаларидирки, отган ўқлари мўлжалдан адашмайди ва фикрлари хато бўлмайди. Агар сени бир ёмонликда кўрсалар, ундан қайтарадилар, яхшиликда кўрсалар, ёрдам берадилар», деган. Шунинг учун айтиладики: «Кексалар фикрини олинг. Улар закийлик қувватини йўқотган бўлсалар-да, ўз ҳаётида ибратли воқеаларга гувоҳ бўлганлар ва қулоқларига турли хабарлар етгандир». «Мансурул ҳикам»да шундай дейилган: «Ёш улғайган сари киши жисмидаги қувват камайиб боради, лекин ақл қуввати эса ошади». Яна шу китобда: «Жоҳилни фақат ҳаёт тарбиялайди», дейилган. Донишмандлардан бири: «Одоб беришга тажриба, панд-насиҳат қилишга кунлар ўтиши кифоя қилур», деган экан.
«Адабуддунё ваддин» китобидан олинди
Мавзуга оид мақолалар
Нақишбандия тариқатининг йирик намоёндаларидан бири Зулфиқор Аҳмад Нақишбандий хазратларининг ўгитлари  Эр билан орангиздаги риштани мустаҳкам қилинг  Қанча давоми...

22:30 / 03.02.2018 3657
Жароҳатни боғлаш ёки тўсиб қўйиш, гипслаб қўйиш, ярага бирор нарсани ёпиштириб қўйганда, устига масҳ тортилади. Бунга ўхшаш ҳолатларда тўлиқ таҳоратли бўлиш давоми...

01:38 / 16.05.2017 1903
НЕЪМАТГА МАСТ БЎЛИБ ҚОЛМАГИН Инсон Аллоҳ томонидан берилаётган неъматларга эмас, бизларга офият, омонлик, тинчлик, хотиржамлик, фаровон ҳаёт ва ризқ каби давоми...

06:04 / 03.04.2019 2638
Таниқли шоир Ботиржон Эргашевнинг Аллоҳимга айтиб бераман, Жонинг соғ бўлсин каби шеърий тўпламлари халқимиз орасида машҳур. Шоирнинг диниймаърифий руҳда ёзган давоми...

10:00 / 05.01.2020 2953