Тарбия жараёнлари

0 1 161

Қандай жараён тарбия жараёни деб аталади?

Тарбия кенг маънода ёшларнинг, инсонларнинг объектив ва субъектив таъсирлар асосида ахлоқий, ақлий, амалий, жисмоний шакилланиш жараёнидир.

Тарбияланувчи ва тарбияловчи муносабатлари нуқтаи-назаридан эса тарбия – маънавий манбалар ва ҳозирги замон талаблари ва эҳтиёжларини назарда тутган ҳолда, ўқитувчининг ўқувчи билан аниқ бир мақсадга қаратилган ўзаро амалий ва назарий мулоқотидир.
Бирон бир мақсадга қаратилган тарбия жараёнининг моҳияти ва вазифалари тарбиячи томонидан режалаштирилади ва тартибга солинади:
а) талабанинг қайсидир хислатини шакиллантириш ёки йўқотиш мақсадида режалаштирилади;
б) шу хислатларни тарбиялаш ёки йўқотиш учун хизмат қилувчи манбаларни излаб топилади;
в) белгиланган мақсад учун хизмат қиладиган назарий ва амалий манбаларнинг қайсисини ва қаерда ишлашни режалаштирилади.
Бундай режага солиниб олиб борилган тарбия моҳиятини таълим-тарбия тизими, жамият ва инсонларнинг интеллектуал ва жисмоний фаолияти ташкил қилади.
Тарбия жараёнининг жамият тараққиётидаги роли ниҳоятда беқиёсдир. Инсонни тарбиялаш учун уни билим олишга, меҳнат қилишга ундаш ва бу ҳатти-ҳаракатни  секин-аста кўникмага айлантириб бориш лозим.
Шу тарзда инсон аста–секин такомиллашиб, комилликка эришиб боради. Аммо бу тарбиячи ва тарбияланувчидан узоқ давом этадиган масъулият, шарафли меҳнат ва қунт, иродани талаб этади. Бунинг учун боланинг ёш хусусиятларини ҳисобга олиш зарур. Маънавий, инсоний сифатларнинг шакилланишида оиладаги, атрофдаги, жамиятдаги муҳит ва болаларга бўлган муносабат муҳим роль ўйнайди. Ота-оналаримиз ва атрофдагиларнинг бир-бирларига бўлган муносабатларини кўрган  бола шунга қараб шакллана боради. Улар аввал катталарга тақлид қиладилар. Сўнг секин-аста қилаётган ишларининг моҳиятини англайдилар. Болаларни тўғри тарбиялашда ота-онанинг онги, маънавияти, билими, тарбияланганлиги муҳим аҳамиятга эга.

Баҳам кўринг

Comments are closed.